امروز چهارشنبه 15 بهمن 1404
سنجش تراکم استخوان (DEXA)؛ دقیق‌ترین روش تشخیص پوکی استخوان با استانداردهای جهانی

مقدمه

پوکی استخوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های متابولیک استخوان است که به‌صورت تدریجی و اغلب بدون علامت پیشرفت می‌کند و در صورت تشخیص دیرهنگام می‌تواند منجر به شکستگی‌های جدی، کاهش کیفیت زندگی و ناتوانی حرکتی شود. امروزه، سنجش تراکم استخوان به روش DEXA به‌عنوان دقیق‌ترین و استانداردترین روش تشخیص زودهنگام پوکی استخوان در دنیا شناخته می‌شود.
مرکز پزشکی هسته‌ای دکتر درخشان با بهره‌گیری از جدیدترین دستگاه دانسیتومتری و رعایت استانداردهای بین‌المللی، خدمات تخصصی سنجش تراکم استخوان را با بالاترین دقت ارائه می‌دهد.


سنجش تراکم استخوان (DEXA) چیست؟

DEXA یا Dual-Energy X-ray Absorptiometry روشی غیرتهاجمی، سریع و بسیار دقیق برای اندازه‌گیری میزان مواد معدنی موجود در استخوان‌ها است. در این روش، با استفاده از دوز بسیار پایین اشعه ایکس، تراکم استخوان در نواحی حساس بدن مانند ستون فقرات، لگن و گاهی ساعد اندازه‌گیری می‌شود.

این روش امکان تشخیص:

  • پوکی استخوان (Osteoporosis)

  • کاهش تراکم استخوان (Osteopenia)

  • خطر شکستگی‌های آینده
    را حتی قبل از بروز علائم بالینی فراهم می‌کند.


دستگاه XR-800 Norland؛ تکنولوژی پیشرفته با تأییدیه FDA

مطابق تصویر، مرکز پزشکی هسته‌ای دکتر درخشان مجهز به دستگاه دانسیتومتری XR-800 از شرکت Norland آمریکا است که یکی از معتبرترین برندهای جهانی در حوزه سنجش تراکم استخوان محسوب می‌شود. این دستگاه دارای تأییدیه FDA آمریکا بوده و از جدیدترین استانداردهای جهانی پیروی می‌کند.

ویژگی‌های برجسته این دستگاه:

  • دقت بسیار بالا در اندازه‌گیری تراکم استخوان

  • کمترین میزان اشعه دریافتی برای بیمار (مناسب حتی برای کودکان)

  • قابلیت استفاده برای بزرگسالان و اطفال

  • ارائه نتایج استاندارد مطابق معیارهای جهانی

  • سرعت بالا و راحتی بیمار حین انجام اسکن


شاخص‌های T-score و Z-score؛ کلید تفسیر نتایج

نتایج سنجش تراکم استخوان بر اساس دو شاخص علمی و استاندارد تفسیر می‌شوند:

T-score

این شاخص تراکم استخوان فرد را با میانگین تراکم استخوان افراد جوان سالم مقایسه می‌کند و معیار اصلی تشخیص پوکی استخوان در بزرگسالان است.

  • T-score ≥ -1 : طبیعی

  • T-score بین -1 تا -2.5 : کاهش تراکم استخوان

  • T-score ≤ -2.5 : پوکی استخوان

Z-score

Z-score تراکم استخوان فرد را با افراد هم‌سن و هم‌جنس مقایسه می‌کند و به‌ویژه در کودکان، نوجوانان و بررسی علل ثانویه پوکی استخوان کاربرد دارد.


کاربردهای بالینی سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان تنها برای تشخیص پوکی استخوان نیست، بلکه در موارد زیر نیز نقش حیاتی دارد:

  • تشخیص زودهنگام پوکی استخوان

  • محاسبه خطر مطلق شکستگی استخوان

  • پایش روند پیشرفت یا بهبود بیماری در طول زمان

  • بررسی اثر درمان‌های دارویی پوکی استخوان

  • ارزیابی سلامت استخوان در بیماران پرخطر

  • بررسی بیماران تحت درمان‌های طولانی‌مدت کورتونی

  • بررسی سلامت استخوان در زنان یائسه و سالمندان


ایمنی و دوز اشعه در DEXA

یکی از مهم‌ترین مزایای سنجش تراکم استخوان، حداقل بودن میزان اشعه دریافتی است. دوز اشعه در DEXA بسیار کمتر از تصویربرداری‌های معمول بوده و مطابق استانداردهای جهانی ایمنی پرتویی است. به همین دلیل، این روش حتی برای کودکان و پایش‌های مکرر در طول درمان کاملاً ایمن محسوب می‌شود.


فرآیند انجام سنجش تراکم استخوان

انجام اسکن دانسیتومتری فرآیندی ساده، سریع و بدون درد است:

  1. بیمار روی تخت دستگاه دراز می‌کشد

  2. اسکن بدون تماس مستقیم و در مدت کوتاه انجام می‌شود

  3. نیازی به تزریق یا آمادگی خاص ندارد

  4. نتایج با دقت بالا ثبت و تحلیل می‌شوند


نقش نیروی انسانی متخصص در دقت نتایج

در مرکز پزشکی هسته‌ای دکتر درخشان، انجام اسکن دانسیتومتری تحت نظارت مستمر مسئول فنی پزشکی هسته‌ای و توسط تکنسین‌های مجرب انجام می‌شود. تفسیر نهایی نتایج نیز توسط پزشک متخصص صورت می‌گیرد که این موضوع نقش مهمی در دقت تشخیص و تصمیم‌گیری درمانی دارد.


تأییدیه‌های علمی و دانشگاهی

این مرکز دارای تأییدیه از مراکز معتبر علمی و دانشگاهی از جمله دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و مطابق پروتکل‌های علمی و استانداردهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) فعالیت می‌کند.


چرا مرکز پزشکی هسته‌ای دکتر درخشان؟

  • استفاده از دستگاه دانسیتومتری پیشرفته Norland آمریکا

  • دقت بالا و کمترین میزان اشعه

  • انجام اسکن برای کودکان و بزرگسالان

  • حضور کادر متخصص و مجرب

  • گزارش‌دهی دقیق و قابل اعتماد برای پزشکان

  • محیط ایمن، آرام و استاندارد


جمع‌بندی

سنجش تراکم استخوان به روش DEXA، استاندارد طلایی تشخیص پوکی استخوان در دنیا محسوب می‌شود. استفاده از تجهیزات پیشرفته، تفسیر علمی نتایج و رعایت اصول ایمنی پرتویی، این روش را به ابزاری حیاتی در پیشگیری از شکستگی‌ها و حفظ سلامت استخوان تبدیل کرده است. مرکز پزشکی هسته‌ای دکتر درخشان با بهره‌گیری از فناوری روز و تیم تخصصی، خدمات سنجش تراکم استخوان را با بالاترین سطح کیفیت ارائه می‌دهد.